oyaqکانون فرهنگی هنری اویاق (بیدار)-رشت

global iran gilan rasht Jamaran oyaq
oyaqکانون فرهنگی هنری اویاق (بیدار)-رشت

اعضای این کانون متشکل از قومیتهای گیلک،ترک،تالش،تات،لر،کرد و اهوازی در کنار هم با صمیمت فعالیت می کنند.

پیوندهای روزانه

آذربایجان چهار راه تفکرها

مدیر سایت | جمعه, ۱۹ مرداد ۱۳۹۷، ۰۳:۰۱ ب.ظ

آذربایجان چهار راه تفکر ها


وقتی گفتگوهای بین مرحوم اصغر فردی و آقای مهران بهارلی را خواندم به نظرم رسید برای روشن شدن موضوع و حل مسئله به تشریح تفکرها بپردازیم اول باید برای حل مسئله باید صورت مسئله  طرح شود و مورد کنکاش قرار گیرد و از تمام زوایای تاریخی،فرهنگی اجتماعی و ... مورد بررسی قرار گیرد.


امروز در آذربایجان چهار تفکر در جریان است.  1_اسلامگراها ( شیعه)  2_ آذربایجان گرایان تورک گرا 3_ آذری ها

4- توران گراها 


1-  اسلامگراها 


 از زمان ورود اسلام به آذربایجان، اسلام همواره تاثیر عمیق بر بدنه اجتماعی ، فرهنگی و حتی تاریخی آن وارد کرده است و بعنوان شاخصی مهم و تاثیر گذار در آذربایجان بعنوان عنصری مهم عمل کرده است.  جامعه آذربایجان یک جامعه مذهبی، دارای گرایش شیعه اثنی العشری می باشد و نقش بی بدیل آن در جهت رونق و گسترانیدن شیعه و حمایت از مذهب شیعه را عهده دار بوده است و از زمان حاکمیت صفویه اسلام شیعی بعنوان یک عنصر سیاسی وارد دستگاه حاکمیتی شده و حکومت در دست شاه و  شرع  در دست فقها بوده  و یک تقسیم وظایف بین آنها برقرار بوده است و این تقسیم وظایف در زمان قاجار نیز مشهود است و فقها شیعی نقش بسیار پر رنگی در اداره حاکمیت داشتند و نجف اشرف بعنوان پایگاه مهم فقهی برای شیعیان جهان بوده  واز آذربایجان نیز فقیهان بزرگی به جامعه شیعه عرضه شده است  و هیچگاه از آذربایجان نظریه دال بر حکومت سیاسی دینی در تواریخ مشاهده نشده است و اسلامگراها بعنوان مقلد دیگر جاها از جمله نجف اشرف بودند تا اینکه مرحوم عبدلکریم حائری یزدی قم را برای مرکزیت شیعه تاسیس نمود و توانست بستری مهم برای انتقال مرکزیت شیعه از نجف به قم را رقم بزند و مرحوم بروجردی در تثبیت و تقویت آن نقش ارزنده ای ایفا نمود و قم توانست خوراک فکری برای تمام مناطق ایران را فراهم کند و آذربایجان همچنان مقلد فکری از نجف به قم شد.  فقها و بزرگانی از جامعه آذربایجان و نقش بسیار پر رنگی را در قم رقم زدند .

 جامعه اسلامگرای آذربایجانی دارای ذهنیت مذهبی شیعه ایرانی است و عدم توسعه یافتگی فکری و فرهنگی برای آذربایجان بخاطر مقلد بودن این جامعه مرکز گراست و نمیتواند یک پایگاه فکری مستقل مثل قم برای خود قائل شود و بجای تاسیس حوزه علمیه های در سرتاسر آذربایجان میتواند آن را بعنوان تمرکز در یکی از شهرها متمرکز کند و بدنبال تولید کمیت و کیفیت و محتوا برای رونق و ایجاد پیشرفت فکری و بینشی برای جامعه اسلام گرا و پاسخ به جامعه مذهبی آذربایجان کند، شاید بتوان گفت جامعه مذهبی در آذربایجان فقط مقلد است و خود نمیتواند به اجتهاد فکری برسد تا دیگران از او تقلید کنند   و رسیدن به این  نقطه نیاز به پروسه فکری دارد که شاید در نسل های جوان این پروسه فکری تبدیل به نظریه کارکردی شود دو از ذهن نمی باشد.  در آذربایجان اکثریت  قشر مذهبی همواره طرفدار جمهوری اسلامی است.


2- آذربایجان گرایان تورک گرا


 همواره آذربایجان بعنوان یک واحد سیاسی در اعوان تاریخی برقرار بوده و امروز نیز با دو واحد سیاسی منفک، حاصل از عهدنامه های گلستان و ترکمانچای بعنوان جمهوری آذربایجان بعنوان واحد مستقل و بعنوان یک کشور مستقل و واحد دیگر آن شامل سرزمین های تاریخی آذربایجان  در ایران از آن بعنوان ایالت آذربایجان  نام برد ( استان های اردبیل ، آذربایجان های شرقی و غربی ، زنجان، قسمتی از استانهای گیلان، همدان ، کردستان، مرکزی، قم البرز و قزوین)  البته این آذربایجان گرایان نیز به چند دسته تقسیم میشوند.


1-  اذربایجان جزء لاینفک ایران  2-  فئدرالیست ها 3- استقلال طلبان

 

1-2  آذربایجان جزء لاینفک ایران

بعنوان اصلی ترین گروه خواهان اجرای اصل های 15و 19 قانون اساسی و اجرای بی قید و شرط تمام اصل های قانون اساسی هستند و این گروه در بدنه الیت و عوام جامعه حتی در مجلس و تریبون های رسمی حاکمیت طرفدارانی دارد که قاضی پور بعنوان نماینده مجلس و آیت الله دکتر سید حسن عاملی بعنوان امام جمعه اردبیل را میتوان نام برد این گروه به دنبال رسمیت زبان تورکی در مدارس و عدم نگاه تبعیض حاکمیت نسبت به آذربایجان هستند و بیشتر فعالین ملی مدنی در راستای این تفکر مبارزه مدنی انجام میدهند و متاسفانه هزینه هایی را نیز بخاطر خواستار قانون اساسی متحمل میشوند


2-2  فدرالیست ها

این گروه در بین عوام چندان طرفدار ندارد و بیشتر در بین جامعه الیت طرفدار دارد و خواهان تمرکز زدایی و اختیارات بیشتر به استان ها هستند تا با اختیارات که دارند موجب پیشرفت استان های خود باشند، شاید پزشکیان را بتوان مثال زد و او همواره خواستار اختیارات بیشتر به استان ها و عدم نگاه تبعیض امیز نسبت به اقوام و مذاهب است. 


2-3  استقلال طلبان 

این گروه اپوزیسیون که بیشتر در خارج از کشور تمرکز دارد و در داخل نیز طرفدارانی هر چند کم دارد به دنبال استقلال و ایجاد یک واحد

 سیاسی (اوتای بوتای مرکزی تبریز ) است و این گروه بیشتر توسط جمهوری آذربایجان و دیگر کشورها حمایت مادی و معنوی میشود و آقای چهره گانی را میتوان یکی از این فعالین استقلال طلب دانست و شبکه گوناز تی وی و احمد اوبالی سرمداران این تفکر است .


3- آذری ها

تقی ارانی را میتوان اولین فرد در راستای نظریه آذری و توسعه فکری توسط احمد کسروی دانست که این تفکر در دوران پهلوی بعنوان تفکر غالب، رسمی کشور و ایجاد، تولید محتوای کمی و کیفی در این راستا بود که آذری گرایان هم دارای تفکر در ایران و شوروی بودند .

این افراد اعتقاد دارند آذربایجان سرزمین تاریخی و زبان باستانی آن پهلوی بوده و جزو زبان های فارسی بودند و با آمدن مغول ها زبان آذربایجان تبدیل به تورکی شده و این افراد هیچ حیات زبانی برای زبان تورکی قائل نیستند و خواهان نابودی زبان تورکی و آسمیلاسیون زبانی و فرهنگی هستند و جمهوری آذربایجان را آران میدانند و اعتقاد دارند هیچگاه آن طرف ارس آذربایجان نبوده و خواهان بازگشت آن به مام وطن هستند . و در زمان پهلوی  تمام عوامل هویت تورکی اعم از اسم شهرها، رودها، کوهها و ... را کلمات معادل فارسی جایگزین نمودند. این نظریه غالب در پهلوی و حتی حاکمیت جمهوری اسلامی امثال یونسی و منصور حقیقت پور دانست .


4- توران گراها 

این گروه قائل به ملیت تورک در ایران می باشد و با نام تورک ائلی که کوپی پیست تورکمان ائلی در عراق است و مخالف آذربایجان بعنوان ملیت است و اعتقاد دارند آذربایجان توسط استالینست ها بخاطر کم کردن هویت تاریخی تورک ها آنها را بواحدهای کوچک تقسیم کرده که آنها نتوانند باهم پبوند بخورند. آنها اعتقاد دارند تقسیم تورک ها به واحد های دیگر از قدرت و انسجام آنها می کاهد و تقسیم آنها در خارج در زمان استالین ( ازبک، قزاق، ترکمن، آذربایجان، تاتار و ...) یک ملت را به شاخه های مختلف تقسیم کرده و در داخل ایران نیز ( آذربایجان، قشقایی، خوراسان، افشار، خلج، بیجاقچی و ...) از پیوستگی تورک ها بعنوان ملیت تورک آنها را با تجزیه از هم جدا کرده و از نقش تاثیر گذاری تاریخی آنها جلوگیری شده است اگر تورکها در ایران خواهان قدرت هستند باید از منطقه گرایی بپرهیزند و همه آنها زیر نام ملت تورک جمع شوند و در همین راستا در ایران فراکسیون تورکها در مجلس با اعضا زیادی تشکیل گردید.

 تئوریسن این نظریه آقای مهران بهارلی با تولید نوشته ها و ارائه اسناد تاریخی سعی در جا انداختن تورک ائلی می باشد، و افرادی نظیر نظمی افشار  بعنوان رهبر  اتحادیه تورکهای ایران که ساکن خارج است دنبال این تفکر هستند و بنظر میرسد این گروه با نوشته های خود تمام شخصیت های تاریخی آذربایجان را با نقدهای سیاه اعم از بابک ، ستارخان، پیشه وری ، خیابانی و انکار آنها خواهان جایگزینی افراد قائل به تفکر تورکی هستند. و این تفکر بیشتر شبیه تفکر تورکهای جوان در عثمانی می باشد و عنصر ترکیت بعنوان یک عنصر نژادی و زبانی میتواند تورکها را باهم متحد کند.


نقد حق هر کسی است و نقد سازنده به تولید کیفیت منجر میشود.


✍ تولیرلی از رشت 




  • مدیر سایت

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
filesell filesell